کوله ساره روستایی است واقع در دهستان گاورود- بخش موچش- شهرستان کامیاران- استان کردستان. این روستا در ۹ کیلومتری جاده ی اصلی سنندج-کامیاران بعد از روستاهای سربناو- نجف آباد- ماسان قرار گرفته است و بعد از آن روستاهایی از قبیل سرچی- طاء- هندیمن و … وجود دارند . کوله ساره مرکز دهستان گاورود می باشد.
تقریبا ۵۳ درصد کوله ساره مرد و ۴۷ در صد از آن زن می باشند. بنابر این اطلاعات می توان گفت که نرخ رشد جمعیت روستا از سال ۱۳۸۷ تا سال ۱۳۸۸ حدود ۰.۰۰۷ درصد بوده است.
روستای کوله ساره بر روی طول جغرافیایی ۴۶درجه و ۵۲ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۴ درجه و ۵۷ دقیقه قرار دارد و تقریبا مساحتی برابر با ۱۰۰ کیلومتر مربع (بدون در نظر گرفتن زمین های کشاورزی) را روی کره زمین اشغال کرده است. شکل این روستا از لحاظ هندسی تقریبا شبیه به یک مثلث است که رأس این مثلث روبه طرف غرب است و تقریبا در ۲۰ کیلومتری مرز عراق واقع شده است.
كوله ساره در ۸ کیلومتری سربناو (تقاطع جاده ی اصلی سنندج-کامیاران) و ۲۷ کیلومتری شهرستان کامیاران و ۴۷ كیلومتری سنندج قرار دارد. روستای کوله ساره روستایی چهار فصل و دارای آب و هوای کوهستانی و سرد است. از مکان های تفریحی پرطرفدار کوله ساره می توان به “چه مه ریا” اشاره کرد که در حدود دو سه کیلومتری کوله ساره و نرسیده به سرچی وجود دارد که مکانی سرسبز و بسیار زیبا است. اما از مکان های زیارتی کوله ساره که اهالی به آن اعتقاد خاصی دارند “شیخ هواس” است که در قسمت شمالی روستا قرار دارد.
در مورد قدمت روستای کوله ساره هیچ اطلاعی در دست نیست اما خبرها حاکی از آن است که كوله ساره از زمان های قدیم از یك نقطه ی دیگر كه حدود سه چهار كیلومتر با آن فاصله دارد(و اسم آن ده كن: كهنه ده است) به جای كنونی كوچ كرده است. افراد محدودی هم از جاههای دیگر به این روستا سفر كرده اند. زبان مردم كوله ساره كردی-سورانی است. كوله ساره دارای شبکه لوله كشی آب آشامیدنی و شبكه برق رسانی و خط تلفن ثابت با پیش شماره ۰۸۷۲۳۶۷ است كه مدیریت مخابرات آن را همكنون رامین مجیدی بر عهده دارد. كوله ساره همچنین از چند سال پیش دارای دهداری شده است و خسرو رسولی دهدار كوله ساره است.
در مورد وجه تسمیه ی كوله ساره اطلاعات معتبری در دست نیست (اما علاقه مندان می توانند برای بدست آوردن اطلاعاتی در این زمینه به وبلاگ دوست عزیزم مهرداد مراجعه کنند) ؛ لذا از دوستانی كه در مورد این مطلب اطلاعاتی دارند تقاضا دارم كه اطلاعات خود را به نگارنده وبلاگ ارسال بكنند (rasuli9@gmail.com).
امرار معاش کوله ساره ای ها
نوشتن در مورد این مسئله مانند همه ی مسائل مربوط به فرهنگ دشوار است. اما به هر حال اطلاعاتی که در اینجا آمده است آن چیزی است که من تا کنون دیده ام و به نوعی تجربه کرده ام.
اهم درآمدهای مردم كوله ساره را می توان در بخش های زیر خلاصه كرد:
كشاورزی- دامداری- كارگری- مرغداری و …
۱. كشاورزی و دامداری: این دو منبع در ارتباط بسیار نزدیكی با هم قرار دارند به طوری كه می توان گفت وجود دامداری مستلزم وجود كشاورزی است. كشاورزی كوله ساره ای ها در مقایسه با چیزی كه بتوان آن را منبع در آمد به شمار آورد بسیار نا چیز است/ چون زمین های زیر كشت این روستا بسیار ناچیز است و به طور متوسط می توان گفت كه هر خانوار كشاورز دارای یك یا دو هكتار( و در مواردی بیشتر) زمین زیر كشت حاصلخیز هستند. اما باید گفت كه آب موجود برای كشاورزی هم در این روستا در سطح متوسط به پایین است و گذشت زمان وضعیت را شاید بدتر می كند. لازم به ذكر است كه در چند سال اخیر مردم به كاشت دو محصول یونجه و توت فرنگی روی آورده اند و هرساله زمین های بیشتری زیر كشت این دو محصول خواهد رفت.
دامداری این روستا هم طوری نیست كه آن را منبع درآمد به حساب آورد اما می تواند بخشی از احتیاجات زندگی را برطرف كند. هر خانواده ای معمولا ۱ یا ۲ راس گاو (و در مواردی تعدادی گوسفند معمولا ۱۵ تا ۲۰ راس ) نگهداری می كنند و از شیر آنها برای تهیه ماست و دوغ و كره استفاده می كنند؛ اما خانواده هایی كه بیشتر از مقدار مورد نیاز خود دارند مابقی شیر تولیدی را به ماشین های حمل شیر می فروشند و این ماشین ها پس از خریداری شیر آن را به كارخانه های لبنیات می دهند. هم اكنون در كوله ساره دو گروه خرید شیر فعال هستند.
همانطور كه گفته شد این دو منبع به هم وابسطه اند؛ به طوری كه تقریبا هر كس كشاورزی داشته باشد دارای دامداری هست و بالعكس.
۲. كارگری: این منبع نیز از دو منبع ذكر شده جدا نیست. اغلب كشاورزانی كه در زمستان بیكار می شوند به كارگری روی می آورند(البته افرادی هم هستند كه همیشه كارگری می كنند). افراد كارگر در دو محل به كار می پردازند: ۱. در خود روستا ۲. در خارج از روستا. این روستا هم مانند هر روستای دیگری در حد همه افراد روستا كار ندارد و در تابستان و بهار به نسبت زمستان و پاییز بیشتر می شود. اما معمولا در ماه سوم تابستان كه كار روستا رفته رفته كم و كمتر می شود افراد زیادی برای كار مجبور به مهاجرت به خارج روستا می شوند. شاید بتوان گفت قریب به %۹۰ این افراد به خوزستان و شهر اهواز می روند و این مهاجرت تا حدود ماه دوم بهار كه دوباره كار در روستا رونق می گیرد ادامه دارد.
۳. مرغداری ها: شاید یكی دیگر از این دسته منابع باشد كه می توان آن را نام برد. در طول دهه ی اخیر افرادی كه اندك سرمایه ای داشتند در زمین های كشاورزی خود یك مرغداری (معولا ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ قطعه ای ) ساخته اند كه علاوه بر خود تعدادی از افراد را نیز مشغول كار كرده اند. در حال حاضر در حدود ۲۰ سالن مرغداری مشغول به فعالیت هستند. هر چند این صنعت باعث به وجود آوردن مشكلاتی از قبیل: بوی بد ناشی از این مكان ها در زمین های كشاورزی و افزایش مگس و پشه در منطقه (در تابستان) و … شده است؛ اما از لحاظ اقتصادی و غذایی كمك شایانی یه اهالی این روستا كرده است.
۴. و …: و غیره شامل مشاغل زیادی میشود كه ذكر همه ی انها در اینجا ضروری نیست.
به طور کلی مردم کوله ساره، مردم مرفهی نیستند.
خدمات بهداشتی
این روستا از سالها پیش دارای خانه بهداشت ( با شماره کد ۲۹۱۲۱۸۳۱۰۱۱۰)بوده است. اغلب کارهایی که خانه بهداشت انجام می داده است، شامل: کمک به خانم ها برای جلوگیری از بارداری و همچنین کمک به آنها در رابطه رشد نوزادان آنها بوده است. اما کارهایی از قبیل یک پانسمان (قرار دادن پوشش حفاظتی مناسب بر روی زخم را پانسمان میگویند که باید حدالامکان استریل باشد) جزئی را هم انجام می داده و در برخی موارد هم به کسانی که سرماخوردگی داشتند دارو هم می داده اند، که اغلب این کارها به صورت رایگان انجام می شد. از کارهای دیگر آن می توان به نظارت بر بهداشت روستا و نظارت بر کیفیت مغازه هاو … اشاره کرد. و تا جایی که بنده به یاد دارم آقای رشید نیک زبان مدیریت این واحد را بر عهده داشته اند.
اما از مدت ها پیش که این روستا توسعه یافته است، گامی جدید نیز در توسعه خدمات بهداشتی آن نیز برداشته شده است و آن افتتاح مرکز خدمات درمانی روستای کوله ساره است که به نوبه خود از اهمیت زیادی برای مردم برخوردار است. البته این مرکز قبل از خانه بهداشت تاسیس شده است. کارهایی که این مرکز انجام می دهد بسیار پیشرفته تر از کارهایی است که خانه بهداشت انجام می دهد. از جمله این کارها: ویزیت افراد بیمار توسط پزشک عمومی و در مواردی درمان آن و در برخی موارد فرستادن آن به وسیله آمبولانس به معمولاّ کامیاران و یا سنندج است. قرارداد پزشک های این مرکز هم معمولاّ ۶ ماهه است. و از نظر سازمانی وابسته به مرکز خدمات بهداستی کامیاران می باشد
خدمات آموزشی و تحصیلات
روستای کوله ساره هم اکنون دارای دوره پیش دبستانی و مدرسه ابتدایی دختران و پسران و مدرسه راهنمایی دختران و پسران و همچنین دبیرستان و پیش دانشگاهی دختران و پسران می باشد. روستای کوله ساره همچنین دارای خوابگاه شبانه روزی برای دخترانی است که از روستاهای مجاور برای ادامه تحصیل در سه مقطع راهنمایی(البته تعداد دانش آموزان در این سطح کمتر است) و دبیرستان و پیش دانشگاهی به روستای کوله ساره می آیند.
مدیران و معلمان و دبیران این مدارس هم از افراد دلسوز و با تجربه هستند. نگارنده این متون هم در همه این مدارس تحصیل کرده و از زحمات ایشان نهایت استفاده را برده ام. اما باید اعتراف کرد که زیربنای این مدارس در سطحی نیست که جوابگوی نیاز روزافزون دانش آموزان باشد و اکنون دانش آموزان با کمبود فضا برای امکانات جانبی هستند. اما با همه این وجود دانش آموزان این روستا دارای پیشرفت مناسبی در مقایسه با مناطق دیگر هستند و هر ساله رتبه های خوبی توسط همین افراد در کنکور سراسری کسب می شود. اما دانش آموزانی قصد ادامه تحصیل در رشته های کارودانش و فنی و حرفه ای را دارند باید به کامیاران یا موچش و یا به سنندج بروند.

منبع: سیری در ایران