کلاچای یکی از شهرهای استان گیلان در شمال ایران است.

این شهر با جمعیت حدود ۵۰.۰۰۰ نفر (برآورد ۱۳۸۵خ.) در بخش کلاچای شهرستان رودسر قرار دارد. برنج، چای، مرکبات، کیوی، انواع ماهی‌های استخوانی خزر از محصولات این شهر و باغات مرکبات و مزارع برنج، سواحل زیبا و مجتمع ساحلی نگین شمال از چشم‌اندازهای زیبای این شهر است.

کلاچای از دیر باز بعنوان بازار داد و ستد محصولات کشاورزان منطقه بوده و پنجشنبه بازار کلاچای مهمترین بازار محلی شرق گیلان است که در آن مردم از شهرها و روستاهای مجاور به عرضه و خرید و فروش محصولات خود می‌پردازند. شغل اصلی ساکنان آن کشاورزی و صیادی بوده و محصولات عمده آن برنج، چای و مرکبات و کیوی و انواع ماهی است.

موقعیت جغرافیایی
شهر کلاچای از شمال به دریای خزر، از شرق به چابکسر، از جنوب به ارتفاعات جنگلهای البرز کوه و رحیم آباد و از غرب به رودسر محدود است. این شهر در طول جغرافیایی ۱۸ ۰۴ ۳۷ و عرض جغرافیایی ۵۷ ۲۳ ۵۰ قرار داشته و ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۲۰- متر است.

وجه تسمیه
به عقیده بعضی از قدیمی‌ها به علت وجود بازار پر رونق و وفور نعمت به لحاظ تولیدات دامی و جالیزی نام آن طلاچای بوده‌است. اما برخی آن را کله چه به معنی مرکز بوته‌های کوچک میداننند. احتمال محتمل تراینکه : نام كلاچای در واقع همان گل لای جای است (یعنی جای گل ولای ) بدین صورت كه گل ولای رسوب گذاری شده توسط رود خانه پلرود در این محل، سبب نام گلاجای كه بعدها كلاچای شده است.

آب و هوا
آب و هوای کلاچای به لحاظ ساحلی بودن ملایم و مرطوب است و در طول سال کمترین یخبندان را دارد.

خاک
کلاچای دارای خاک شنی و ماسه‌ای و رسوبات حاشیه رودخانه‌های پلرود و گزافرود و خشکرود بهترین مکان برای کشت برنج است و برنج منطقه کلاچای بهترین برنج ایران است.

شهرداری
شهرداری کلاچای در سال ۱۳۳۳ افتتاح شد.یعنی بیش از نیم قرن(۵۴ سال)سابقه فعالیت.و از آن زمان تاکنون بالغ بر ۲۰ نفر بعنوان شهردار در این شهر خدمت نموده‌اند.که با این سابقه و نظر به استعدادهای بالاقوه در این شهر انتظار پیشرفت بیشتری می‌رود.کلاچای دارای چندین کارخانه چای و برنج مبیاشد و مرکز تولیدات فرآورده‌های دامی و کشاورزی می‌باشد.این بخش دارای دو دهستان ماچیان و بی بالان بوده و کلاً بالغ بر ۸۵ روستای ساحلی و کوهپایه‌ای می‌باشد.

جمعیت‌شناسی
نژاد مردم کلاچای از همان نژاد گیل آماردها (شاخه اصلی و مهم از نژاد مادها)هستد که به مرور از نواحی دیلم و اشکور بطرف ساحل کوچ کرده‌اند.کلاچای بدلیل مهاجر پذیر بودن دارای مهاجرانی از اقوام ترک ، کرد و… دارد که بعلت قدمت سکونت و ازدواجها بسیار کلاچایی محسوب می‌شوند. زبان مردم منطقه مخلوطی از فارسی دری، دیلم و پهلوی قدیم است و ساکنان آن به گیلکی بیه پیش و لهجه کلاچایی تکلم می‌کنند. جمعیت این بخش بر اساس سر شماری سال ۱۳۸۵ حدود ۵۰۰۰۰ نفر می‌باشد.که تقریباً ۱۰۰۰۰ خانوار را تشکیل می‌دهند.

صنایع دستی
بعلت داشتن آب فراوان و جنگل و چوب بیشتر محصولات چوبی و برخی هم صنایع پوشاک می‌باشد.نظیر: شانه‌های چوبی-گوشت کوب-خراطی-قند شکن-انواع داس-انواع لوازم شکار و ماهیگیری-درب و پنجره‌های چوبی-چوراب و کلاه پشمی-عصا-گلدان و….از سایر صنایع می‌توان موارد زیر را اشاره کرد؛سفالگری ، نمد مالی ، چادر شب بافی ، حصیر بافی ، طناب بافی ، آهنگری و…

آموزشی و فرهنگی
قبل از گشایش مدارس اغلب کودکان در مساجد و مکتب خانه‌ها در نزد ملاهای محلی درس می‌خواندند که بیشتر جنبه مرثیه و مداحی و تاریخی داشته‌است.اولین مدرسه (خیام)در سال ۱۳۰۲ در دهستان بی بالان کلاچای تأسیس شد.در سال ۱۳۱۹ در گیل کلایه کلاچای(مدرسه عنصری) و در سال ۱۳۳۵ در مرکز شهر کلاچای (مدرسه امیر کبیر)تأسیس گردیدند. نمایندگی آموزش و پرورش در سال ۱۳۴۳ تشکیل شد و در سال ۱۳۷۷ آموزش و پرورش مستقل منطقه‌ای به همت و تلاش فرهنگیان و بزرگان منطقه کلاچای شکل گرفت.دانش آموزان كلاچای برای چهارمین سال متوالی رتبه اول تعداد قبولی كنكور در استان گیلان را به خود اختصاص دادند.در این شهر در حال حاضر یک دانشگاه پیام نور و یک مرکز سما دانشگاه آزاد اسلامی فعالیت دارد.این شهر دارای یک کتابخانه عمومی است که در سال۱۳۶۲ تأسیس گردید و یک سینما که در سال ۱۳۴۸ گشایش یافت.

از قدیمی ترین ورزشهای مردم منطقه كشتی گیله مردی بوده است كه قهرمانان زیادی از این دیار بوده اند و در حال حاضر نیز هر سال تابستان در مكانهای مختلف بین پهلوانهای گیلان و مازندران برگزار و جوایزی به برندگان اعطاء میگردد. كلاچای دارای ۶ زمین ورزشی و ۴سالن میباشد كه با توجه به سیل عظیم مشتاقان ورزش و جمعیت جوان منطقه امكانات محدود جوابگوی نیاز آنها نیست.ورزشكاران و تیمهای ورزشی این شهر در رشته های مختلف دارای مقامهایی در سطح استان و كشور میباشند.نظیر والیبال ساحلی – ورزشهای بومی و محلی – فوتبال – ورزشهای رزمی و…
جاذبه های گردشگری:
از مراكز زیارتی و گردشگری كلاچای میتوان به: بقاع متبركه امیربنده بی بالان و ماچیان و سایر امامزاده های شهر و بخش كلاچای چشم اندازهای طبیعی ساحل زیبای شهر كلاچای مناظر مزارع برنج كلاچای بخصوص در شش ماهه اول مناظر باغات چای و مركبات جنگل دهقان ماچیان، ارتفاعات كوهپایه‌ای مناطق جنگلی واجارگاهه، جاده واجارگاه به روستای زیبای بزكــویه، پارك شهر و مجتمع ساحلی و سالم‌سازی نگین شمال و… اشاره كرد. هتلها و مجتمع های اقامتی: هتل سپاهان(كلاچــــای، كیلومتر ۲ جاده ساحلی كلاچای به رامسر) هتل ارشیا(كلاچــــای، شهرك ساحلی ارغوان،روبروی نگین شمال) مجتمع اقامتی توریستی نگین شمال