بخش یامچی به مرکزیت شهر یامچی در تاریخ ۸/۵/۱۳۷۴ به تصویب هیات محترم وزیران رسیده و در تاریخ ۱۸/۵/۱۳۷۴ به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده و در محدوده شهرستان مرند تاسیس و شروع به کار نموده است .
این بخش در شمال غربی شهرستان مرند با وسعتی حدود ۸۵۰ کیلومترمربع واقع شده است. از نظر مختصات جغرافیایی در عرض شمالی ۳۸ درجه و ۲۷ دقیقه و در ۴۵ درجه و ۴۳ دقیقه طول شرقی قرار گرفته است.
ازطرف شمال با شهرستان جلفا و از طرف شرق به بخش مرکزی شهرستان مرند و شهرستان جلفا و از طرف غرب به بخش مرکزی شهرستان مرند و از طرف غرب به شهرستان خوی و بخش مرکزی مرند محدود می گردد.
این بخش بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دو دهستان ذوالبین و یکانات می باشد که دارای ۳۱ آبادی که ۲۸ آبادی دارای سکنه و ۳ آبادی خالی از سکنه می باشد.
دهستان یکانات به مرکزیت روستای یکانکهریز و ۴۹۶ کیلومتر مربع وسعت دارد که دارای ۱۵ روستای دارای سکنه و ۳ روستای خالی از سکنه می باشد.
دهستان ذوالبین به مرکزیت یامچی و ۳۴۴ کیلومتر مربع وسعت و دارای ۱۳ روستای دارای سکنه می باشد.
از نظر توپوگرافی در یک ناحیه کوهستانی با دشت های میان کوهی قرار دارد که پست ترین نقطه شهرستان نیز دشت یکانات از توابع بخش یامچی می باشد.
این دشت (یکانات ) با دارا بودن حدود ۵۰ هزار هکتاراراضی مستعد و با درجه بالای حاصلخیزی خاک، به علّت نبود آب کشاورزی و شبکه های آبرسانی، بلااستفاده و لم یزرع مانده است و در حال حاضر به صورت محدود و دیم کشت می شود .
شایان ذکر است خشکسالی های چند سال اخیر موجب تشدید کم آبی و کاهش درآمد اهالی و تشدید مهاجرت از این منطقه گردیده است که در این راستا سرمایه گذاری در پمپاژ و انتقال آب از رودخانه ارس به دشت یکانات که از طرحهای اولویت دار وزارت نیرو برای سال ۸۹ می باشد که پیگیری و اجرای آن علاوه برایجاد اشتغال پایدار برای اهالی منطقه، می تواند نقش بسیار موثری در توسعه شهرستان و استان داشته باشد و مانع مهاجرت مردم از منطقه شده وحتّی موجب مهاجرت معکوس گردد.
جمعیت:
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۷۵ جمعیت بخش یامچی ۳۳۲۱۱ نفر می باشد که حدود ۱۸ درصد از جمعیت شهرستان را در خود جای داده است و مرکز بخش(شهریامچی) نیز در این سال حدود ۹۰۰۰ نفر جمعیت داشته است.
و بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ جمعیت بخش ۲۷۴۶۸ نفر می باشد که ۳۲/۱۴ درصد از جمعیت شهرستان را در خود جای داده است و جمعیت مرکز بخش(شهر یامچی)نیز ۹۳۳۲
می باشد که حاکی از رشد ۸/۳درصدی رشد جمعیت در این شهر می باشد.
با وجود اینکه تغیرات آب و هوایی و اقلیمی سالهای اخیر و کاهش درآمد روستاییان، تاثیر منفی بر اقتصاد منطقه و رشد جمعیت داشته و موجب مهاجرت از برخی از روستاها (بخصوص دهستان یکانات ) داشته است، امّا روند تحولات جمعیّتی شهر یامچی و برخی از روستاهای بخش روی هم رفته رشد مثبت نشان می دهد که پیش بینی جمعیت شهر یامچی در سال۱۳۸۸ جمعیتی بالغ بر ۹۹۳۲ نفر می باشد.
ترکیب سنی جمعیت بخش و بررسی های آماری حاکی از جوان بودن جمعیّت بخش دارد که در این بخش سرمایه گذاری برای ایجاد اشتغال و سرمایه گذاری در بخش های صنعتی و مولد و کشاورزی می تواند نقش موثّری در جلوگیری از مهاجرت از مناطق روستایی داشته و شکوفایی و توسعه منطقه را داشته باشد.
نیروی انسانی و اشتغال:
بخش یامچی با جمعیتی حدود ۳۰ هزار نفر به علت نبود کارخانجات و کارگاه های صنعتی و اشتغال مولد به صادر کننده نیروی کار جوان به سایر مناطق کشور تبدیل شده است و بررسی ها حاکی از آن است که بین عرضه و تقاضای نیروی کار تعادل وجود ندارد و جمعیت فعال به علت عدم جذب در بازار کار به نیروی بیکار تبدیل شده و یا در مناطق دیگر به کار مشغول می شوند و نیروی جوان بیکار و جویای کار در منطقه در حال افزایش می باشد.
نرخ بیکاری در شهرستان مرند طی سالهای ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۳ حدود ۹ درصد می باشد که در بخش یامچی این نرخ بالاتر از میانگین شهرستان می باشد که اگر درصد بیکاری پنهان نیز به آن افزوده شود این نرخ به رقم بالاتری خواهدرسید.
محصولات و تولیدات:
بخش یامچی با وسعتی بالغ بر۸۵۰ کیلومتر مربع دارای ۱۷/۲۵ در صد مساحت شهرستان را به خود اختصاص داده است که در سال زراعی ۸۸-۸۷ حدود ۴۳۳ هکتار از اراضی منطقه به محصولات باغی و درختان اختصاص داشته که حدود ۶درصد از اراضی زیر کشت محصولات باغی شهرستان را به خود اختصاص داده است و در همین سال مقدار۱۱۲۰۴ هکتار از اراضی بخش به کشت محصولات زراعی اختصاص داشته است که حدود ۲/۳۰ درصد از محصولات زراعی شهرستان را شامل می شود.
در سال ۸۸ و ۸۹ به علت سرما زدگی و سیل خسارات زیادی به محصولات کشاورزی و باغی بخش وارد شده است که جهت کاهش اثرات منفی بلایای طبیعی و حوادث غیر مترقبه آگاهی دادن به مردم و تشویق کشاورزان به بیمه نمودن محصولات کشاورزی می تواند از اثرات منفی آن بکاهد.
تولید سالیانه گوشت قرمز در سال ۱۳۸۸ بالغ بر ۷۰۰ تن و گوشت سفید ۴۵۰ تن تولید عسل ۳۱ تن تولید روزانه شیر ۱۱تن و در زمینه شیلات دو واحد پرورش به تولید ماهی اختصاص داشته است.
با توجه به استعداد ها و قابلیت های مناسب بخش در زمینه کشاورزی و دامپروری در حال حاضر شهرک دامپروری در شهر یامچی در مساحت حدود ۱۲۰ هکتار با پیشرفت فیزیکی حدود ۳۰ درصد در حال اجرا می باشد که در صورت اتمام و بهره برداری از آن نقش موثری در توسعه منطقه و شهرستان خواهد داشت.
![شهر یامچی شهر یامچی](/sir_fa6b100b-5380-4e0e-90a5-68843c969736.jpg.zhr)
![شهر یامچی شهر یامچی](/sir_de50801a-9f4c-4bbb-8912-3db43f45974e.jpg.zhr)
![شهر یامچی شهر یامچی](/sir_227598a1-0572-4b1c-aeed-6eb75fc4e5f7.jpg.zhr)
منبع: سیری در ایران